Öncelikle sizinle 2018 ve 2019 yılında Türk basınında çıkmış bazı haberleri özet ve kronolojik olarak paylaşacağım.

16.01.2018: Küresel elektrikli otomobil yatırımı 100 milyar dolara koşuyor. Elektrikli otomobile çığ gibi büyüyen ilgi otomotiv devlerinin gözünden kaçmadı. Tüm dünyada yatırımlar 90 milyar doları aştı. Otomotiv sektörünün önemli isimleri birer birer elektrikli otomobil yatırımlarına hız veriyor. Reuters’ın analizine göre bataryalar ve elektrikli araçları kapsayan yatırımların değeri 90 milyar dolara ulaştı ve giderek büyüyor. Yılda 100 bin araç üretimiyle Tesla, elektrikli otomobil piyasasında hakimiyetini sürdürürken 115 yıllık otomotiv devi Ford Motor, söz konusu araçlar için harcamalarını ikiye katladı. Elektrikli araç yatırımı ABD’de 19 milyar dolara, Almanya’da 52 milyar dolara ve 2019 itibariyle bu sektördeki üretimini hızlandıracağını açıklayan Çin’de 21 milyar dolara ulaştı bile.

19.03.2018: Porsche, 2022 yılına kadar elektrikli otomobillere ve bu alandaki dönüşüme 6 milyar dolar yatırım yapacağını duyurdu.

04.06.2018: Fiat Chrysler Automobile (FCA), 2021 yılına kadar otomobillerin elektrikli geleceğe hazırlanmasına 9 milyar euro yatırım yapacak.

29.06.2018: Jaguar – Land Rover Grubu, elektrikli araç üretimi için 18 milyar dolar yatırım yapacak.

12.12.2018: Mercedes, elektrikli otomobiller için son 2 yılda 20 milyar euro yatırım yaptığını açıkladı.

05.03.2019: Mercedes, elektrikli araç üretimi projesi kapsamında Avrupa, Asya ve ABD’de pil teknolojisine 20 milyar euro yatırım yapacağını açıkladı. Yatırım 2020-2023 dönemini kapsıyor.

28.06.2019: Toyota, elektrikli araçlarının pil ihtiyacını karşılamak için Endonezya’da 2 milyar dolarlık yatırım yapacak.

06.09.2019: Fiat Chrysler Automobile Grubu, daha önceki 9 milyar dolarlık yatırımına ilaveten elektrikli ve hibrit araç üretimi için 2020 yılında ek 1,8 milyar dolarlık daha yatırım yapma kararı aldı.

10.10.2019: Maserati, elektrikli araçlar, otonom sürüş teknolojileri ve üretim hatlarındaki yenilikler kapsamında toplam 5 milyar euro tutarında ek yatırım planlıyor.

15.11.2019: Volkswagen’in gelecek 5 yıl boyunca elektrikli ve hibrit otomobillerin yanı sıra dijital teknolojiler geliştirmek için 60 milyar euro yatırım yapacağı bildirildi. Açıklamaya göre, 60 milyar avronun yaklaşık 33 milyar eurosu sadece elektrikli araçlar alanına yapılacak.

21.11.2019: BMW, Çin’den 10 milyar euroluk pil siparişi verdiğini duyurdu. Tedarik sözleşmesi 2020 ila 2031 yıllarını kapsıyor. BMW 2023 yılı itibariyle 25 elektrikli piyasaya sürmüş olmayı hedefliyor.

30.11.2019: Audi, 2024 yılına kadar elektrikli araçlara 12 milyar euro ek yatırım yapmayı planlıyor.

Benzer şekilde, diğer otomobil üreticileri hakkında yapılmış, toplam yatırım miktarı 400 milyar doları geçen onlarca haber var. Küresel ölçekte kabaca bir hesaplama yapılırsa elektrikli ya da hibrit araç üretimi için 2025 yılına kadar 1 trilyon dolar civarında yatırım yapılmış olacak.

Her biri on yıllardır otomobil üretimi yapan, binlerce lisansa, patente, faydalı modele, ürettiklerini milyonlarca araçtan edinilmiş know-how’a sahip olan bu firmalar bile elektrikli araç üretmek için on milyarca dolarlık yatırım yapmak zorunda kalıyor. Kaldı ki bu firmaların dağıtım, pazarlama ve servis ağı kurma, marka bilinirliği gibi bir maliyetleri de yok.

Ama hükümet zorlaması ile kurulmuş ve hiçbir lisansa, patente, faydalı modele ve know-how’a, dağıtım ve pazarlama ağına sahip olmayan TOGG; henüz üretim bandı hatta fabrikası bile olmayan ve tasarımı bile yarın açıklanacak bir aracı 2,5 milyar dolarlık bir yatırımla 2022 yılında satışa sunacak(mış).

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Kıyaslama yapmak için kısmen benzer bir örneği paylaşmalıyım: Elon Musk’ın CEO’su olduğu Tesla; 2003 yılında elektrikli araç üretimi için kuruldu. Hiç know-how’u olmadığı için Mercedes ve Toyota’dan aldığı teknik desteklerle beraber ilk prototipini 2008’te üretebildi. İlk seri üretimini ise kuruluşundan 7 yıl sonra 2010’da yapabildi. Bataryayı ise üretmeyi başaramadı; Panasonic’le ortak olmak zorunda kaldı.

2010’daki seri üretime başlamasından sonra 2011’de iflasın eşiğine geldi. Doğrudan hisse satışları, halka arz ve yatırım fonları desteği ile toparladı. 2018 yılında Forbes’te yayınlanan bir değerlendirmeye göre Tesla, bugüne kadar 9 milyar dolarlık özkaynak yatırımı yaptı. Borçlanma yoluyla yaptığı yatırımların toplamı ise yaklaşık 12 milyar USD. Bugüne kadar toplam 800 binin üzerinde araç satışı yapan Tesla, pazardaki en büyük oyunculardan olmasına rağmen son 5 yılda her yıl ortalama 1,5 milyar dolar zarar açıkladı.

Şimdi siz karar verin: Yerli ve milli elektrikli otomobil üretme projesi; inandırıcı mı, efektif mi, sürdürülebilir mi?

●○•○●

Yazıyı beğendiyseniz / paylaşmak isterseniz bu tweeti, retweet edebilirsiniz: